Wie naar Spanje verhuist, daar een groot deel van het jaar verblijft of er een woning heeft, krijgt vroeg of laat te maken met de vraag: ben ik fiscaal inwoner van Spanje?
Dat lijkt misschien een eenvoudige vraag, maar in de praktijk kan het antwoord belangrijke fiscale gevolgen hebben. Vooral de bekende 183-dagenregel leidt regelmatig tot vragen en misverstanden. Wanneer ben je nu precies fiscaal inwoner van Spanje? En hoe weet de Spaanse belastingdienst dat je situatie is veranderd?
Wanneer ben je fiscaal inwoner van Spanje?
Elk land bepaalt zelf wanneer iemand als fiscaal inwoner wordt beschouwd. Daarbij kunnen verschillende factoren een rol spelen, zoals de duur van het verblijf, het centrum van de persoonlijke en economische belangen en de nationaliteit.
In Spanje zijn er twee belangrijke criteria en één wettelijke veronderstelling. Je kunt als fiscaal inwoner van Spanje worden beschouwd wanneer:
- je meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje verblijft;
- het centrum van je persoonlijke en economische belangen in Spanje ligt;
- of de wettelijke veronderstelling met betrekking tot de fiscale residentie van je echtgenoot/echtgenote van toepassing is.
Als aan één van deze voorwaarden wordt voldaan, kan Spanje je voor belastingdoeleinden als fiscaal inwoner beschouwen.
Meer dan 183 dagen in Spanje: de belastingdienst weet dat niet automatisch
Een veelgehoord misverstand is dat de Spaanse belastingdienst automatisch bijhoudt hoeveel dagen iemand in Spanje verblijft. Dat is niet zo. Wanneer iemand in een jaar meer dan 183 dagen in Spanje verblijft, kan dat ertoe leiden dat hij of zij fiscaal inwoner van Spanje wordt. De belastingdienst ontvangt echter niet automatisch een melding op het moment dat deze grens wordt overschreden.
Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen fiscaal inwoner zijn en als fiscaal inwoner geregistreerd staan bij de Spaanse belastingdienst. Zodra iemand fiscaal inwoner wordt, moet de nieuwe situatie vervolgens administratief bij de belastingdienst worden gemeld.
Een belangrijk formulier hiervoor is Modelo 030. Hiermee kan onder meer worden doorgegeven dat iemand fiscaal inwoner van Spanje is geworden en vanaf welke datum de fiscale residentie geldt.
Modelo 030 ingediend. En dan?
In veel gevallen verloopt de procedure daarna vrij eenvoudig. Na het indienen van Modelo 030 kan een fiscaal woonplaatscertificaat worden aangevraagd. Dit certificaat bevestigt dat iemand fiscaal inwoner van Spanje is.
Toch kan de belastingdienst in bepaalde situaties om aanvullende informatie vragen. Als er bijvoorbeeld twijfel bestaat over de vraag of iemand daadwerkelijk in Spanje woont en hier zijn of haar belangrijkste persoonlijke en economische belangen heeft, kan worden gevraagd om documenten die dit onderbouwen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- inschrijving bij de gemeente (empadronamiento);
- arbeidscontracten of andere documenten met betrekking tot het werk;
- een huurcontract of documenten met betrekking tot de woning;
- bankafschriften waaruit blijkt dat iemand regelmatig in Spanje actief is;
- betalingen met een bank- of creditcard in Spanje;
- dagelijkse uitgaven, bijvoorbeeld bij supermarkten en andere winkels;
- documenten waaruit blijkt dat kinderen in Spanje naar school gaan.
Niet iedereen hoeft al deze documenten aan te leveren. Welke informatie nodig is, hangt af van de individuele situatie. Toch is het verstandig om dergelijke documenten vanaf het begin goed te bewaren. Ze kunnen later helpen om eenvoudig aan te tonen dat iemand daadwerkelijk in Spanje woont en daar zijn of haar dagelijkse leven leidt.
Het fiscale woonplaatscertificaat bewijst je residentie, maar bepaalt deze niet
Hierover bestaat nogal eens verwarring. Je wordt niet fiscaal inwoner van Spanje doordat je Modelo 030 indient of een fiscaal woonplaatscertificaat ontvangt.
Of je fiscaal inwoner bent, wordt bepaald door je feitelijke situatie en de wettelijke regels. Het certificaat heeft een andere functie: het is het officiële bewijs dat je fiscaal inwoner van Spanje bent.
Je kunt het dus eenvoudig zien als volgt: de wet bepaalt of je fiscaal inwoner bent, en het certificaat bevestigt die situatie. Het certificaat zorgt er niet voor dat je fiscale residentie ontstaat. Dat betekent ook dat iemand al fiscaal inwoner van Spanje kan zijn zonder dat hij of zij op dat moment al over een fiscaal woonplaatscertificaat beschikt.
Waarom is dit belangrijk?
De fiscale gevolgen ontstaan namelijk niet pas op het moment dat de administratieve registratie is geregeld. Als je volgens de Spaanse regels fiscaal inwoner bent geworden, kan dat al gevolgen hebben voor je belastingplicht in Spanje, ook als Modelo 030 nog niet is ingediend of een fiscaal woonplaatscertificaat nog niet is aangevraagd.
Voor iedereen die naar Spanje verhuist of daar een groot deel van het jaar verblijft, is het daarom belangrijk om niet alleen naar de administratieve formaliteiten te kijken, maar vooral naar de feitelijke situatie.
Uiteindelijk is niet alleen de vraag wat er bij de belastingdienst geregistreerd staat van belang, maar vooral waar je volgens de Spaanse fiscale regels daadwerkelijk woont.
Lucia Guillen Molina