Wat gebeurt er in Spanje?

Nieuwe EU-regeling over btw voor zelfstandigen en kleine ondernemingen

28 / nov

Richtlijn (EU) 2020/285 van de Raad van 18 februari 2020 (EUR-Lex tekst) wijzigt Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke btw-stelsel. Het doel is de invoering van een bijzondere vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen en zelfstandigen.

Deze regeling maakt het voor de lidstaten mogelijk om bepaalde ondernemers, met een jaaromzet onder een vastgestelde drempel, vrij te stellen van het in rekening brengen van btw op hun facturen. In ruil daarvoor doen deze ondernemers afstand van het recht om betaalde btw af te trekken.

De regeling kan worden toegepast op binnenlandse transacties en in bepaalde gevallen op transacties binnen de Europese Unie.

Volgens artikel 3 van Richtlijn 2020/285 moesten de lidstaten de nationale omzettingsmaatregelen uiterlijk op 31 december 2024 aannemen en de nieuwe regeling vanaf 1 januari 2025 toepassen.

Belangrijkste technische punten van de richtlijn

  • Maximale drempel: Lidstaten mogen de vrijstellingsregeling invoeren zolang de jaaromzet van de belastingplichtige niet hoger is dan €85.000 (of het equivalent in nationale valuta);
  • Drempel voor grensoverschrijdende transacties: Als de regeling ook van toepassing is op transacties met andere lidstaten, mag de totale EU-omzet van de onderneming niet hoger zijn dan €100.000 per jaar;
  • Optioneel: Zelfstandigen en kleine ondernemingen kunnen ervoor kiezen zich bij de regeling aan te sluiten. Het is niet verplicht;
  • Afstand van rechten: Wie voor de regeling kiest, brengt geen btw in rekening, maar mag ook geen voorbelasting aftrekken;
  • Registratievereisten: Elke lidstaat moet een systeem voorzien waarin de deelnemers een speciaal identificatienummer krijgen (“EX…”). Bedrijven die grensoverschrijdend handelen moeten hun status aan de andere lidstaten meedelen, en de overheid moet een register bijhouden van alle deelnemers;
  • Omzetting in nationaal recht: Elke lidstaat moet ten minste deze principes in zijn nationale wettelijke kader opnemen vóór de vastgestelde deadline.

De situatie in Spanje

De Europese Commissie heeft vastgesteld dat meerdere lidstaten de verplichting om Richtlijn 2020/285 om te zetten niet hadden nageleefd voor het einde van de wettelijke termijn. In het “Inbreukenpakket van juli 2025” maakte de Commissie bekend dat zij een met redenen omkleed advies heeft uitgebracht aan Spanje, naast onder andere Bulgarije, Griekenland en Roemenië, vanwege het niet volledig opnemen van de richtlijn in de nationale wetgeving.

Officiële bekendmaking (Vertegenwoordiging van de Commissie in Spanje):
Paquete de procedimientos de infracción de julio — Principales decisiones relativas a España (17 juli 2025)

Dit advies geeft Spanje een termijn van twee maanden om de nodige maatregelen te nemen voordat de Commissie de zaak kan doorverwijzen naar het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) dat financiële sancties kan opleggen.

Samengevat: Spanje is in gebreke wat betreft deze regelgeving. Totdat de nationale vrijstellingswet is goedgekeurd, is de regeling nog niet rechtstreeks toepasbaar voor zelfstandigen of mkb-bedrijven die eraan willen deelnemen.

Mogelijke gevolgen voor zelfstandigen en kleine ondernemingen

Zodra Spanje deze regeling omzet en activeert, en mits dit gebeurt conform de richtlijn, kunnen de gevolgen zijn:

Voordelen

  1. Administratieve vereenvoudiging: Ondernemers onder de regeling brengen geen btw in rekening en hoeven dus geen reguliere kwartaal-aangiften (model 303 in Spanje) in te dienen, tenzij de nationale wet anders bepaalt;
  2. Minder operationele lasten: Geen btw-heffing betekent minder controle en minder formele verplichtingen;
  3. Meer duidelijkheid in kosten: Voor eindklanten betekent dit dat er geen btw wordt toegevoegd; voor de leverancier vereenvoudigt het prijsberekening.

Nadelen / aandachtspunten

  1. Geen recht op aftrek van voorbelasting: De leverancier draagt de btw-kosten op aankopen zelf. Bij investeringen of aankopen met veel btw kan dit nadelig zijn voor de winstgevendheid;
  2. Lage drempel: Als je meer dan €85.000 omzet (of de drempel die Spanje vaststelt), kun je niet deelnemen. Bij overschrijding in het lopende of vorige jaar vervalt de vrijstelling;
  3. Grensoverschrijdende transacties: Ondernemers die zaken doen met andere lidstaten moeten extra verplichtingen nakijken; sommige activiteiten kunnen worden uitgesloten;
  4. Tijdelijke onzekerheid: Zolang de Spaanse uitvoeringswet niet is gepubliceerd en in werking getreden, kan men zich juridisch nog niet aanmelden;
  5. Risico op “split billing”: De Spaanse belastingdienst let op mogelijke pogingen om omzet op te splitsen tussen personen of vennootschappen om onder de drempel te blijven.

Eenvoudig rekenvoorbeeld

Stel: een zelfstandige factureerde in 2025 €70.000 en heeft weinig kosten met aftrekbare btw. Als Spanje de vrijstellingsregeling invoert met een drempel van €85.000:

Indien de zelfstandige kiest voor de regeling:

  • Er wordt geen btw in rekening gebracht → klanten betalen een “nettoprijs”;
  • Geen recht op aftrek van voorbelasting → bij een aankoop van €10.000 + 21% btw draagt de ondernemer zelf de circa €2.100 btw.

Indien hij in het gewone stelsel blijft:

  • De ondernemer brengt btw in rekening → prijzen stijgen of btw wordt doorberekend aan de klant;
  • De betaalde btw wordt teruggevraagd → de €2.100 wordt gecompenseerd.

Bij een lage winstmarge kan de vrijstelling voordelig zijn; bij hoge investeringen met veel btw eerder niet.

Aanbevelingen ter voorbereiding

  1. Controleer uw omzet van het afgelopen en lopende jaar om te zien of u onder de (Spaanse) drempel zou vallen;
  2. Bespreek met uw boekhouder of fiscalist het effect op uw aankopen en de aftrek van voorbelasting;
  3. Volg de ontwikkelingen rond de Spaanse omzetting van Richtlijn 2020/285 en de datum van inwerkingtreding;
  4. Zorg ervoor dat, als u later deelneemt, uw boekhouding in orde is: juiste registratie, vermelding op de factuur “vrijgesteld onder de btw-regeling voor kleine ondernemingen”, en naleving van de informatieverplichtingen.

Nuttige links

Maria D. García Santos